Scenariusz Zasadź drzewo w Internecie

Zasadź drzewo w Internecie to wspólna zabawa dla trzech generacji: dzieci, rodziców i dziadków. Międzypokoleniowe drużyny rodzinne będą mogły poznać historię swojej rodziny, naszkicować drzewo genealogiczne, dowiedzieć się, gdzie w Polsce mieszkają ludzie noszący takie same nazwiska i wspólnie rozwiązać emocjonujący quiz.

  • Spotkanie zaplanowane jest na 1,5 – 2 godziny.
  • W spotkaniu może brać udział od 6 do 30 osób (maksymalna liczba osób jest uzależniona od liczby stanowisk komputerowych i możliwości lokalowych organizatora spotkania), podzielonych na drużyny, składające się z minimum 3 osób każda.
  • Należy zadbać o to, aby każda drużyna składała się z osób w różnym wieku – powinny to być drużyny rodzinne np. babcia, syn i wnuczka.
  • Uczestnicy spotkania nie muszą umieć obsługiwać komputera czy korzystać z Internetu.

Jak należy przygotować się do spotkania?

SPRZĘT I OPROGRAMOWANIE

Podczas spotkania potrzebne będą: komputery z dostępem do Internetu (minimum jeden), rzutnik multimedialny, ekran (funkcję ekranu może też pełnić zwykła biała ściana) i – opcjonalnie - drukarka. Aparat fotograficzny przyda się, aby upamiętnić spotkanie.

Ważne jest, by szybkość Internetu była wystarczająca do przeglądania materiałów w Internecie (warto przetestować wcześniej). Na ogół wystarcza prędkość 1024 kb/s. Prędkość łącza można sprawdzić używając odpowiedniego narzędzia, do znalezienia na przykład na stronie http://www.speedtest.pl/

PARTNERZY

Zachęcamy do zaangażowania w przygotowanie spotkania inne organizacje i instytucje – mogą pomóc między innymi:

  • W merytorycznym przygotowaniu spotkania – można zaprosić nauczyciela języka polskiego bądź historii lub osobę pasjonującą się genealogią np. poprzez kontakt z najbliższym towarzystwem genealogicznym – lista dostępna na stronie http://www.gento.wroclaw.pl, w dziale „Linki”.
  • W skompletowaniu potrzebnego sprzętu - w tej sprawie można zwrócić się do biblioteki, szkoły, domu kultury czy organizacji pozarządowej; w niektórych miejscowościach działają Gminne Centra Informacji i inne instytucje dysponujące komputerami, rzutnikami, ekranami.
  • W przygotowaniu poczęstunku – tu pomóc mogą np. właściciele kawiarni, cukierni czy sklepów, ale także osoby indywidualne, które zaoferują na przykład upieczenie ciasta.
  • W pozyskaniu wolontariuszy – szkoła, uczelnia wyższa, dom kultury, straż pożarna, koło gospodyń wiejskich itd. Związek Harcerstwa Polskiego jest partnerem Tygodnia z Internetem 2012, więc można liczyć na pomoc harcerzy.
  • W przygotowaniu nagród dla uczestników - władze gminy, indywidualni sponsorzy, ale także media - nagrodą dla uczestników mogłaby być publikacja ich zdjęcia ze spotkania w wydaniu lokalnej gazety.

WOLONTARIUSZE

Wolontariusze mogą pomóc przy promocji wydarzenia, w przygotowaniu sali i sprzętu czy przeprowadzeniu samego spotkania (obsługa sprzętu, robienie zdjęć itd.). Mogą pełnić bardzo ważną rolę, asystując poszczególnym drużynom przy posługiwaniu się komputerem i tworzeniu drzewa genealogicznego w Internecie.

Wolontariuszami mogą być zarówno ludzie młodzi, jak i seniorzy. Wśród wolontariuszy powinny być osoby, które potrafią założyć skrzynkę e-mail.

Wolontariuszy warto wcześniej zaprosić do biblioteki/szkoły/domu kultury/pracowni komputerowej czy innego miejsca, w którym ma odbyć się spotkanie, żeby pokazać im salę, pozwolić wypróbować sprzęt i przejrzeć strony internetowe związane z tworzeniem drzewa genealogicznego. Szczególnie ważne jest, żeby organizator spotkania i wolontariusze zapoznali się z serwisem www.myheritage.pl (czyt. maj heritedż) oraz kilkakrotnie przećwiczyli tworzenie profilu i prostego drzewa genealogicznego zgodnie z wytycznymi, zawartymi w prezentacji.

Warto też wolontariuszom przekazać kilka podstawowych wskazówek dotyczących komunikowania się z uczestnikami spotkania. Ważne jest, aby uwrażliwić wolontariuszy na potrzeby osób, które do tej pory z komputerów i Internetu nie korzystały.

Na początku spotkania należy przedstawić wolontariuszy, a na zakończenie publicznie im podziękować. W przypadku uczniów warto też przekazać podziękowania rekomendującemu ich nauczycielowi, dyrektorowi szkoły i rodzicom.

WARTO PRZEMYŚLEĆ

  • Ile jest miejsca? Ile osób może maksymalnie przyjść? Ile drużyn można posadzić przy stolikach (stoliki będą potrzebne drużynom do narysowania drzewa genealogicznego na papierze)? Czy uda się przestawić meble tak, żeby wszystkim było wygodnie?
  • Jak zaaranżować przestrzeń? Krzesła powinny być ustawione w taki sposób, by uczestnicy siedzieli w swoich drużynach, widzieli siebie nawzajem, inne drużyny i ekran. W centrum powinien być ustawiony komputer z dostępem do Internetu, podłączony do rzutnika multimedialnego. Ten komputer jest obsługiwany przez osobę prowadzącą lub wolontariusza. Jeśli są do dyspozycji inne komputery, to obsługują je poszczególne drużyny, z pomocą wolontariuszy.
  • Ile jest komputerów? Jeśli komputerów jest więcej, to można każdej drużynie oddać do dyspozycji jeden komputer.
  • Jak podzielić uczestników na drużyny? Spotkanie jest przeznaczone dla międzypokoleniowych drużyn rodzinnych, składających się z minimum trzech osób. Warto zadbać, żeby drużyny składały się z przedstawicieli wszystkich trzech generacji tzn. dzieci, rodziców i dziadków.
  • Ile powinno być drużyn? Liczba drużyn jest uzależniona od liczby dostępnych komputerów podłączonych do Internetu. Jeśli organizator spotkania dysponuje jednym komputerem, to w spotkaniu mogą wziąć udział maksymalnie trzy drużyny, które będą zmieniać się podczas wykonywania zadań z użyciem Internetu. Jeśli komputerów jest więcej, wówczas liczba drużyn może być równa liczbie komputerów (tak, żeby każda drużyna miała dostęp do stanowiska komputerowego).
  • Ilu powinno być wolontariuszy? Najlepsza byłaby sytuacja, w której jeden wolontariusz mógłby opiekować się jedną drużyną. Kluczowa jest bowiem ich pomoc przy tworzeniu drzewa genealogicznego w serwisie www.myheritage.pl Jeśli jednak wolontariuszy będzie mniej, to mogą wziąć pod opiekę więcej niż jedną drużynę (ale maksymalnie trzy).
  • Czy jest szansa na przygotowanie nagród dla uczestników? Jeśli nie będzie to możliwe, to można uczestnikom spotkania przyznać tytuł „Mistrzów Genealogii” i wydrukować dyplomy.

Działania promocyjne przed spotkaniem

Co najmniej dwa tygodnie przed terminem spotkania należy:

  • Wywiesić plakaty promujące spotkanie w przestrzeni miejscowości, w szkole, bibliotece, urzędzie gminy, domu kultury, na miejscowej tablicy ogłoszeń itd.
  • Zadbać o jak najszerszą dystrybucję ulotek zapraszających do udziału w spotkaniu międzypokoleniowych drużyn rodzinnych – np. biblioteki mogą wkładać je do wypożyczanych książek niczym zakładkę, można wyłożyć je w domu kultury, urzędzie gminy, na przystanku autobusowym, w sklepie, na poczcie itd. Można też poprosić wolontariuszy o wrzucenie ulotek do skrzynek pocztowych w prywatnych domach i mieszkaniach.
  • Zaprosić wójta, burmistrza, prezydenta miasta lub innych gości specjalnych – niech przyjdą z dziećmi i wnukami.
  • Wysłać informację prasową do mediów, z opisem spotkania i zaproszeniem dziennikarzy do wzięcia w nim udziału.
  • Można też zamieścić informację o spotkaniu na stronie internetowej biblioteki/szkoły/domu kultury czy gminy, na Facebook’u, na lokalnym portalu informacyjnym czy forach mieszkańców. Można też wysłać zaproszenia pocztą elektroniczną.

Czy wszystko zostało przygotowane? - lista sprawdzająca 

  1. Zgłosiłem/zgłosiłam, że wezmę udział w Tygodniu z Internetem (od 7 do 19 marca na www.biblioteki.org będzie można zgłosić chęć udziału w akcji – rejestracja nie jest obowiązkowa, ale dzięki niej będzie można np. łatwiej pozyskać wolontariuszy).
  2. Zostały przeprowadzone działania promocyjne (plakaty, ulotki, informacja prasowa, zaproszenia, informacje na stronach internetowych itd.).
  3. Wolontariusze potwierdzili obecność, znają swoje zadania, umieją założyć profil i zbudować proste drzewo genealogiczne w serwisie www.myheritage.pl
  4. Goście specjalni i dziennikarze potwierdzili obecność (opcjonalnie).
  5. Sprzęt (komputer z dostępem do Internetu, podłączony do rzutnika) jest skompletowany i sprawdzony, w drukarce (opcjonalnie) jest papier i toner. Pozostałe komputery (opcjonalnie) są również sprawdzone i gotowe do użycia.
  6. Prędkość Internetu została przetestowana.
  7. Wiemy, jak działają witryny potrzebne w czasie spotkania.
  8. Zostało sprawdzone działanie formularza rejestrującego udział w „Tygodniu z Internetem 2012”.
  9. Meble i sprzęt są odpowiednio ustawione.
  10. Poczęstunek został zamówiony /zorganizowany (opcjonalnie).
  11. Lista obecności jest wydrukowana i wyłożona przy wejściu.
  12. Prowadzący spotkanie zna swoje zadania, ma wydrukowany scenariusz.
  13. Dla drużyn przygotowane są: karta z informacjami dodatkowymi, kartka przedstawiająca przykładowe drzewo genealogiczne, kartki, naklejki (do wpisania imion uczestników), pisaki, ołówki, gumki.
  14. Nagrody/dyplomy dla drużyn są przygotowane.
  15. Aparat fotograficzny do robienia pamiątkowych zdjęć jest przygotowany i sprawny (ma naładowaną baterię i wolne miejsce na karcie pamięci).

PRZYWITANIE - 10 MINUT

  • Przy wejściu uczestnicy wpisują swoje imię i nazwisko oraz adres email (jeśli posiadają) na przygotowaną wcześniej listę obecności. Lista może być później potrzebna np. do zgłoszenia uczestników spotkania w internetowym liczniku akcji „Tydzień z Internetem 2012”. Na ekranie wyświetlony jest slajd powitalny (można pobrać go niżej lub poprosić dzieci lub wolontariuszy o przygotowanie takiego slajdu).
  • Osoba prowadząca spotkanie wita uczestników, gości specjalnych, dziennikarzy i wolontariuszy. Warto podkreślić, że spotkanie odbywa się w ramach międzynarodowej akcji Tydzień z Internetem 2012, a drużyny są międzypokoleniowe i rodzinne.
  • Następnie osoba prowadząca przekazuje krótką informację o spotkaniu: na czym będzie polegać, ile będzie trwało, jaka jest rola wolontariuszy.
  • Drużyny przedstawiają się. Każda z nich ma na to 30 sekund. Dobrze byłoby przygotować pisaki i zwykłe naklejki, na których członkowie drużyn napiszą swoje imiona i przykleją sobie w widocznym miejscu.
  • Osoba prowadząca zapoznaje obecnych z przestrzenią. Warto przewidzieć też czas na zadanie pytań przez uczestników. Sugerujemy, żeby nie zdradzać wszystkich atrakcji już na początku, lecz sprawnie przejść do pierwszego zadania, które ma funkcję rozgrzewki i wprowadzenia to tematu spotkania.
  • Stoliki i krzesła powinny być ustawione w taki sposób, by uczestnicy siedzieli w miarę blisko siebie, widzieli się nawzajem i jednocześnie widzieli ekran. W centrum powinien być ustawiony komputer z dostępem do Internetu, podłączony do rzutnika multimedialnego. Komputer obsługuje osoba prowadząca spotkanie lub wolontariusz.

ROZGRZEWKA - 20 MINUT

Uwaga! Do przeprowadzenia wszystkich zadań służy prezentacja „Zasadź drzewo w Internecie”, w której znajdują się informacje na temat drzewa genealogicznego, pytania quizu i inne potrzebne materiały. Prezentacja powinna być otwarta w jednym okienku komputera przez całe spotkanie. Obok scenariusza jest to najważniejszy dokument pomocniczy dla osoby prowadzącej spotkanie.

Zadanie 1 - Mapa nazwisk

Osoba prowadząca spotkanie prosi ochotnika (można zacząć od młodszych uczestników) o podanie swojego nazwiska. Następnie wspólnie wpisują nazwisko w wyszukiwarce serwisu Moi Krewni http://www.moikrewni.pl/mapa/.

Pojawia się mapa pokazująca, jak bardzo rozpowszechnione jest to nazwisko w Polsce i gdzie mieszkają osoby je noszące. Warto odczytać informacje statystyczne pod mapą na dole i po prawej stronie, a także poprosić o komentarz drużynę ochotnika. Wszyscy uczestnicy muszą widzieć mapę – powinna być wyświetlona na ekranie. Następnie można poprosić kolejną osobę. Jeśli nikt nie zgłosi się na ochotnika, można zacząć od siebie i wpisać własne nazwisko. Warto pamiętać, że serwis „Moi Krewni” ma swoje ograniczenia – od pięciu lat nie jest aktualizowany. Serwis wyszukuje osobno nazwiska o żeńskich i męskich końcówkach, dlatego sprawdzając rozkład osób o nazwisku „Kowalski” warto od razu sprawdzić „Kowalska”. Pozostałe osoby mogą sprawdzić swoje nazwiska w czasie przerwy (z pomocą wolontariuszy).

Zadanie 2 - Pochodzenie imion

Osoba prowadząca spotkanie sprawdza, czy na liście obecności są osoby noszące to samo imię. Jeśli tak, prosi je o podniesienie ręki, pyta czy posiadacze tego imienia wiedzą, skąd pochodzi i co oznacza. Prowadzący przekazuje ogólne informacje o znaczeniu i pochodzeniu imion. Może przygotować wcześniej kilka ciekawostek korzystając z serwisów tematycznych. Następnie sprawdza znaczenie imion w Internecie. Imiona o pochodzeniu greckim, łacińskim, hebrajskim (np. Irena, Helena, Maria) można sprawdzić w serwisie Wielka Księga Imion www.ksiegaimion.com. Imiona słowiańskie (np. Zbigniew, Bogumił) są opisane w polskim wydaniu Wikipedii http://pl.wikipedia.org.

Zadanie 3 - Stacja e-mail

W każdej z drużyn powinna być co najmniej jedna osoba, która posiada konto e-mail. Posiadanie konta e-mail jest warunkiem udziału w zadaniu, polegającym na tworzeniu drzewa genealogicznego w Internecie. Jeśli któraś drużyna nie ma w swoim składzie nikogo z kontem email, w tej części spotkania będzie można je założyć. Wolontariusze pomagają uczestnikom założyć konto pocztowe na jednym z serwisów: Hotmail, Microsoft, Gmail, Poczta WP, Wirtualna Polska.

Uwaga! W tym momencie wszyscy uczestnicy spotkania powinni otrzymać kartę z dodatkowymi informacjami, na której znajdują się linki do stron internetowych (wykorzystywanych podczas spotkania, jak i innych ciekawych dotyczących genealogii) oraz miejsce na wpisanie przez nich ważnych informacji, które uzyskają w trakcie spotkania.

Wolontariusze dbają, aby ci uczestnicy, którzy właśnie założyli sobie konto email, zanotowali na tej karcie podstawowe informacje o koncie: nazwę serwisu, nazwę użytkownika i hasło. Kiedy każda drużyna posiada już konto e-mail, gospodarz ogłaszaPRZERWĘ.

PRZERWA - 10 MINUT

W czasie przerwy uczestnicy:

Rejestrują się na ogólnoeuropejskiej stronie Tygodnia z Internetem 2012,
Chętni mogą sprawdzać swoje nazwiska w serwisie Moi Krewni. Na jednym komputerze otwarte jest okienko http://www.moikrewni.pl/mapa/ - można sprawdzać rozkład nazwisk w Polsce, wpisując swoje nazwiska samodzielnie bądź prosząc o pomoc wolontariusza.

TWORZENIE DRZEW GENEALOGICZNYCH - 50 MINUT

Zadanie 1 - Co to jest drzewo genealogiczne?

W tej części osoba prowadząca spotkanie przekazuje podstawowe informacje o genealogii, wyjaśnia na przykładzie, czym jest drzewo genealogiczne i po co się je tworzy. Jeśli wśród uczestników są nauczyciele historii bądź osoby interesujące się genealogią, prowadzący spotkanie może je zachęcić do podzielenia się swoją wiedzą.

Osoba prowadząca spotkanie może skorzystać z informacji dostępnych w serwisie Moi Krewni: http://www.moikrewni.pl/zrodla/genealogiainformacje oraz przedstawić informacje zawarte w prezentacji „Zasadź drzewo w Internecie”.

Osoba prowadząca spotkanie rozdaje kartki przedstawiające drzewo genealogiczne przykładowej rodziny. (Uwaga! z prezentacji „Zasadź drzewo w Internecie” trzeba wydrukować slajd nr 12 pt. „Drzewo genealogiczne w przejrzysty sposób pokazuje relacje rodzinne”). Poszczególne drużyny muszą odpowiedzieć na trzy pytania dotyczące rodzinnych zależności pomiędzy członkami tej rodziny (pytania te znajdują się w prezentacji „Zasadź drzewo w Internecie”). Poprawne odpowiedzi nagradzane są brawami.

Zadanie 2 - Quiz stryjenki

Quiz ma sprawdzić znajomość terminologii dotyczących relacji między członkami rodziny np. ludzie są ze sobą spokrewnieni bądź spowinowaceni - czy ktoś wie, jaka jest różnica między tymi pojęciami?

Quiz znajduje się w prezentacji „Zasadź drzewo w Internecie”. Osoba prowadząca spotkanie pokazuje slajd z pytaniem, drużyny zapisują odpowiedzi na kartce, następnie po kolei głośno je odczytują. Osoba prowadząca pokazuje prawidłową odpowiedź (znajduje się zawsze na slajdzie następującym po slajdzie z pytaniem). Za każdą prawidłową odpowiedź prowadzący przyznaje 5 punktów (jeśli wszystkie drużyny odpowiedzą poprawnie, to wszystkie otrzymują po 5 punktów). Ważne! Wolontariusz powinien zapisywać punkty, a na koniec je zliczyć, żeby można było ogłosić zwycięzcę lub zwycięzców.

Zadanie 3 - Narysuj drzewo

Czas na wykonanie zadania - 10 minut. Każda drużyna ma narysować na kartce drzewo genealogiczne swojej rodziny – może uwzględnić maksymalnie cztery pokolenia (dzieci, rodzice, dziadkowie, pradziadkowie). Drużyny dostają kartki, ołówki i gumki. W zadaniu pomaga im lista pytań, jakie powinni sobie zadać. Lista pytań znajduje się w prezentacji „Zasadź drzewo w Internecie”. Można ją wydrukować dla każdej drużyny lub wyświetlić na ekranie tak, żeby wszyscy ją widzieli.

Pytania dotyczą wspomnień związanych z członkami rodziny - warto zachęcać najmłodszych uczestników zabawy, aby pytali o to starszych. Jeśli uczestnicy przynieśli stare zdjęcia rodzinne, to jest moment, aby je wyjęli. Mogą posłużyć jako punkt wyjścia do dyskusji. Najważniejsza jest rozmowa między uczestnikami, drzewa nie muszą być bardzo rozbudowane.

Zadanie 4 - Zasadź drzewo w Internecie

Osoba prowadząca spotkanie wyjaśnia, czym jest profil w serwisie społecznościowym i jak zadbać o jego prywatność. Następnie wolontariusze zapraszają drużyny do stanowiska komputerowego z dostępem do Internetu (jeśli jest jeden komputer, to trzy drużyny korzystają z niego po kolei, jeśli jest więcej komputerów, to każda drużyna korzysta z jednego – należy wziąć pod uwagę, że utworzenie profilu i zalążka drzewa zajmuje jednej drużynie od 15 do 20 minut). Wolontariusze pomagają utworzyć profil użytkownika w serwisie myheritage.com dla tych osób, które mają konto e-mail. Dla jednej drużyny wystarczy jeden profil w serwisie. Wolontariusze tworzą profile zgodnie z wytycznymi zawartymi w prezentacji „My Heritage – wytyczne”.

Wolontariusze pomagają drużynom stworzyć zalążek drzewa genealogicznego w Internecie na podstawie wcześniej sporządzonego rysunku. Dbają również o to, by uczestnicy zanotowali na otrzymanych wcześniej kartach z informacjami dodatkowymi podstawowe dane świeżo założonego profilu, czyli nazwę serwisu, nazwę użytkownika i hasło. Drzewo utworzone w serwisie można wydrukować i zabrać do domu.

ZAKOŃCZENIE - 15 MINUT

Poczęstunek (opcjonalnie).

Zachęcenie do dalszego szperania w Internecie. Osoba prowadząca spotkanie może też powiedzieć, w jaki sposób jej instytucja może dalej pomagać w poszukiwaniach historii rodzinnej. Przykładowo, jeśli posiada skaner, może zaproponować pomoc w zeskanowaniu zdjęć rodzinnych. W ten sposób można wzbogacić drzewo genealogiczne w serwisie My Heritage.

Rozdanie nagród – może wręczać gość specjalny, np. burmistrz czy wójt (opcjonalne). Drużyny otrzymują dyplomy z tytułem „Mistrzowie Genealogii”.

Pamiątkowe zdjęcie wszystkich drużyn (dla mediów, na stronę internetową, Facebook itd.). Uwaga! Warto uzyskać zgodę na wykorzystanie wizerunku osób znajdujących się na zdjęciu, żeby móc je wykorzystywać w konkursie „Co trzy głowy to nie jedna!”

Podziękowanie za udział w spotkaniu, podziękowanie dla partnerów, sponsorów, wolontariuszy. Prowadzący może zapowiedzieć inne zbliżające się wydarzenia.

Efekty spotkania

Działania promocyjne po spotkaniu

  • Można przesłać pisemne podziękowanie gościom specjalnym, którzy wzięli udział w spotkaniu.
  • Warto przygotować krótką relację ze spotkania dla mediów i rozesłać wraz z kilkoma zdjęciami dokumentującymi wydarzenie.
  • Relację i zdjęcia ze spotkania można też umieścić na stronach internetowych (organizatora spotkania, urzędu gminy, lokalnym portalu informacyjnym).
  • Jeśli zostały zebrane adresy email uczestników spotkania, można wysłać im kilka zdjęć na pamiątkę.
  • Można zorganizować wystawę zdjęć zrobionych podczas spotkania.
  • Można umówić się na kolejne spotkania, żeby uczestnicy mogli rozbudować drzewa genealogiczne i poszukać informacji o rodzinnych korzeniach.