Milion przygód z książką. Scenariusz "Królowa Śniegu"

CZAS TRWANIA: ok. 150 minut. 
 
MATERIAŁY:

  • tkanina o dużej powierzchni, 
  • niebieska wstążka (rzeka), 
  • tekturowe pudła, 
  • brystol, 
  • gazety, 
  • taśmy klejące, 
  • nożyczki.

CELE: 

  • wprowadzenie dzieci w świat uniwersalnych wartości etycznych,
  • rozwijanie umiejętności nazywania emocji, uczuć i przeżyć, 
  • kształtowanie pozytywnych postaw wobec drugiego człowieka, rozwijanie empatii i gotowości do niesienia pomocy,
  • pobudzenie twórczej aktywności dzieci, rozwijanie wyobraźni,
  • kształcenie umiejętności współpracy w grupie.

PRZEBIEG ZAJĘĆ:

Rozpoczęcie: zajęć może poprzedzić wysłuchanie całej baśni Andersena „Królowa Śniegu” lub przypominanie kolejnych fragmentów utworu zgodnie z sugestiami zawartymi w poniższym scenariuszu.

Ćwiczenie 1 (40 minut)

Odczytanie fragmentu „Królowej Śniegu” - pierwszej części Opowiadania drugiego. Chłopczyk i dziewczynka do zdania "Chłopczyk nazywał się Kay, a dziewczynka Gerda".

Dzieci po zapoznaniu się z częścią baśni opowiadającej o przyjaźni Kaya i Gerdy tworzą makietę miasta, w którym mieszkają bohaterowie. Miasto budowane jest na tkaninie o wielkości przynajmniej 8 metrów kwadratowych. Dzieci wykorzystują tekturowe pudełka, brystol, gazety, taśmy klejące, kolorowe tkaniny i inne dostępne materiały.

Osoba prowadząca dzieli dzieci na czteroosobowe grupy. W każdej z grup dzieci wchodzą w role Kaya, Gerdy oraz innych dowolnie wybranych mieszkańców miasta (np. piekarza, szewca, sklepikarki, babki, kolegów Kaya). Następnie tworzą scenki z życia Kaya i Gerdy, pokazujące ich przyjaźń i stosunek do innych ludzi. Odegranie i omówienie przygotowanych scenek.

Ćwiczenie 2 (20 minut)

Odczytanie fragmentu baśni "Królowa Śniegu" Opowiadania pierwszego, w którym jest mowa o lustrze i okruchach. 

Rozmowa o tym, co symbolizuje diabeł-czarownik i jego lustro, jaką moc ma lustro i jak wpływa na ludzi. Dzieci na jednym arkuszu papieru pakowego wpisują wartości i pojęcia, które w baśni wiążą się z dobrem, na drugim wartości i pojęcia, które symbolizują zło.

WARTOŚCI POZYTYWNE – DOBRO (piękno, miłość, troska, radość, ciepło, promienie słońca, kwiaty).

WARTOŚCI NEGATYWNE – ZŁO (brzydota, nienawiść, obojętność, smutek, chłód, lód, śmierć).

Ćwiczenie 3 (20 minut)

Gerda szuka Kaya. Dzieci w rolach mieszkańców miasta, zwierząt oraz innych elementów świata przedstawionego (np. rzeka, drzewa) ustawiają się wzdłuż drogi, na której zniknął ślad po Kayu. Scena improwizowana. Dziecko w roli Gerdy pyta mijane postaci o to, co widziały. Dzieci w rolach opowiadają historię porwania Kaya przez Królową Śniegu.

Ćwiczenie 4 (30 minut)

Osoba prowadząca dzieli dzieci na 4 grupy, które otrzymują fragmenty baśni opowiadające o:

  • spotkaniu Gerdy z księciem i księżniczką (Opowiadanie czwarte. Książę i księżniczka) – grupa 1, 
  • spotkaniu z małą rozbójniczką (Opowiadanie piąte. Mała rozbójniczka) – grupa 2,
  • podróży Gerdy z reniferem (koniec Opowiadania piątego. Mała rozbójniczka i Opowiadanie szóste. Laponka i Finka) – grupa 3, 
  • wizycie u Finki (Opowiadanie szóste. Laponka i Finka) – grupa 4.

Każda grupa przygotowuje wypowiedź pisemną:

  • Grupa 1. Orędzie księcia i księżnej do mieszkańców, z prośbą, by pomagali Gerdzie, kiedy tylko spotkają ją na swojej drodze,
  • Grupa 2. List malej rozbójniczki do ojca, w którym opowiada o spotkaniu z Gerdą,
  • Grupa 3. Zapis rozmowy renifera, który opowiada swojej rodzinnie o tym, jak został uwolniony z niewoli u rozbójniczki,
  • Grupa 4. Relacja Finki, która po latach opowiada swojej wnuczce o spotkaniu z małą Gerdą.
  • Odczytanie orędzia, listu, odegranie scenek: rozmowy renifera oraz opowiadania Finki. Omówienie prezentacji.

Ćwiczenie 5 (30 minut)

Odczytanie fragmentu baśni – pierwszej części Opowiadania siódmego. Co się stało w pałacu Królowej Śniegu i co się później stało do sceny opuszczenia pałacu. 

Podzieleni na dwie grupy uczestnicy zajęć przygotowują pantomimiczne scenki przedstawiające w sposób symboliczny wyzwolenie Kaya. Grupy kolejno prezentują przygotowane scenki, osoba prowadząca wraz z dziećmi omawia zaprezentowane obrazy (podobieństwa, różnice, środki wyrazu).

Zakończenie

Dzieci stoją w kole i, poprzez uścisk dłoni, kolejno przekazują sobie iskierkę przyjaźni.

MILION PRZYGÓD Z KSIĄŻKĄ

Scenariusz "Królowa Śniegu" został przygotowany w ramach akcji "Milion przygód z książką". "Milion przygód z książką" to akcja dla bibliotek publicznych, zainicjowana przez Fundację LOTTO Milion Marzeń i realizowana wspólnie ze Stowarzyszeniem Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL oraz z Fundacją Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego. Celem akcji było propagowanie i upowszechnianie czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży. Akcja trwała od czerwca do września 2013 r. 

AUTORKA SCENARIUSZA: Iwona Kusak 

LICENCJA
 
Scenariusz jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz autorów oraz Stowarzyszenia Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL. Nie wolno używać tego utworu do celów komercyjnych. Zezwala się na kopiowanie, rozpowszechnianie, odtwarzanie i wykonywanie utworu oraz tworzenie utworów zależnych – pod warunkiem zachowania niniejszej licencji i wskazania autorów oraz Stowarzyszenia Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL jako właścicieli praw do tekstu. Treść licencji jest dostępna na stronie: http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/pl/legalcode.

Wykorzystane zdjęcie: A tower of used books. Autor: Jorgeroyan, CC BY-SA 3.0