program rozwoju biblioteki

Gdy nie ma możliwości skorzystania z usług zawodowego webmastera, warto podjąć próbę samodzielnego utworzenia strony WWW. W Internecie dostępnych jest wiele darmowych, prostych w obsłudze programów i usług, za pomocą których można zaprojektować, utworzyć i opublikować własną witrynę. Tego typu programy zazwyczaj nie wymagają od użytkownika wiedzy, doświadczenia czy umiejętności informatycznych. Warto jednak pamiętać o tym, że na jakość tworzonej strony wpływa wiele różnych czynników, m.in. ilość i różnorodność zamieszczonych materiałów, ich wartość informacyjna, atrakcyjność wizualna i możliwości komunikacji z odbiorcami. Tak więc to, czy zawartość strony okaże się dla użytkowników atrakcyjna, zależy również od znajomości różnych ogólnodostępnych programów i usług.

 

Wiele przydatnych, darmowych narzędzi, pozwalających bibliotece zaistnieć w wirtualnej przestrzeni, udostępnia firma Google. Własną internetową wizytówkę (stronę WWW w postaci bloga) można utworzyć np. za pomocą usługi Google Blogger – z tej możliwości skorzystało już wiele polskich bibliotek.

 

Google oferuje także usługę o nazwie Witryny Google, przeznaczoną do tworzenia i udostępniania stron internetowych. Jak każde narzędzie Google, Witryny zintegrowane są z pozostałymi aplikacjami oferowanymi przez tę firmę. Dzięki temu na stronie można szybko i łatwo zamieszczać materiały utworzone lub opublikowane w Internecie za pomocą innych usług Google: dokumenty tekstowe, arkusze kalkulacyjne, prezentacje multimedialne, ankiety, kalendarze, zdjęcia, mapy, filmy z YouTube czy wirtualne gadżety. 

 

Usługa Witryny Google umożliwia pracę zespołową. Jedną stronę może współtworzyć wiele osób, którym nadawane są różne uprawnienia, w zależności od ich roli w projekcie. Dzięki tej funkcjonalności tworzona strona może pełnić analogiczną rolę do serwisu typu Wiki („encyklopedia”, baza wiedzy, dokumentacja grupy projektowej, wewnętrzne narzędzie komunikacji).

 

Witryny Google posiadają galerię szablonów – gotowych wzorów do wykorzystania przez autorów stron. Można skorzystać z utworzonych już przez innych użytkowników projektów, mających wbudowane funkcje i różne zastosowania (np. wewnętrzna sieć firmowa, strona WWW firmy, klubu, stowarzyszenia, strona z ogłoszeniami, witryna rodzinna). 

 

 

 

 

Aby skorzystać z usługi Witryny Google, należy posiadać konto Google - tak jak w przypadku każdej innej usługi udostępnianej przez tę firmę. Gdy mamy już konto, logujemy się na stronie http://sites.google.com, wybieramy polecenie „Utwórz nową witrynę” i rozpoczynamy pracę z programem. 

 

 

 

 

 

Na początku należy wybrać szablon i motyw graficzny, nadać nazwę strony, dodać jej opis i sposób udostępniania. Wygląd strony można modyfikować na wszystkich etapach jej tworzenia. Niezależnie od tego, z jakim szablonem będziemy pracować, warto jest wcześniej przygotować w dowolnym programie graficznym obraz, który wstawimy jako baner w górnej części strony. Wymiary obrazu będą uzależnione od jego zawartości oraz wybranego przez nas rozmiaru strony (można wcześniej sprawdzić szerokość witryny w interesującym nas szablonie). Na obrazie mogą się znaleźć elementy graficzne i tekstowe: nazwa biblioteki, logo, fotografia lub elementy zdobnicze, wykonane np. techniką kolażu. 

 

 

Warto też wcześniej zaplanować wygląd i strukturę tworzonej strony: liczbę podstron, pożądane informacje i elementy, które chcemy zamieścić na naszej witrynie. Dobrze jest też mieć wcześniej przygotowany tekst do opublikowania na stronie głównej i podstronach. Spośród kilkudziesięciu dostępnych szablonów wybieramy taki, który w jak największym stopniu odpowiada naszej koncepcji.  

 

Wygląd strony można w prosty sposób modyfikować pracując na gotowym szablonie. Wystarczy kliknąć zakładkę „Edytuj stronę” i zmieniać zawartość witryny: zastępować tekst przykładowy własnym tekstem, dodawać lub usuwać obiekty, nadawać podstronom własne tytuły. Jeśli jest taka potrzeba, można dodać nową podstronę – w tym celu korzystamy z zakładki „Utwórz stronę”, a następnie wybieramy rodzaj strony spośród czterech dostępnych opcji: strona internetowa, ogłoszenia, magazyn plików i lista. „Strona internetowa” (opcja domyślna) to prosta strona, na której można zamieszczać wybrane elementy. „Ogłoszenia” to strona w postaci bloga, na której publikuje się kolejne posty (może być przydatna np. do zamieszczania aktualności). „Magazyn plików” to rodzaj strony przeznaczonej do przechowywania i udostępniania dokumentów (tekstowych lub graficznych), które użytkownik będzie mógł zarówno otworzyć na stronie, jak i zapisać na dysku komputera. „Lista” to rodzaj strony, na której zamieszczane są wykazy. Program oferuje gotowe szablony do tworzenia wykazów: „Lista zadań”, „Kwestie do rozwiązania”, „Stan elementów” i „Własna lista”. Ten rodzaj strony przydatny jest wówczas, gdy tworzymy witrynę projektu realizowanego przez grupę osób i zamierzamy na niej opublikować dokumentację projektową. Każdej podstronie należy nadać odrębny tytuł (i adres) według podanych wskazówek.

 

 

 

 

Aby zamieścić na stronie (lub podstronie) nowy obiekt, należy wybrać w głównym menu polecenie „Wstaw”. Wstawić można między innymi: obraz, link, kalendarz, dokument, mapę, zdjęcie z programu Picasa, pokaz slajdów z Picasa Web Albums, prezentację, arkusz kalkulacyjny i film z serwisu YouYube. Po kliknięciu na wstawiony obiekt pojawia się listwa z wyborem ustawień dla tego obiektu (położenia, rozmiaru na stronie, otaczania tekstem itp.).

 

 

W Witrynach Google dostępne są także różne możliwości modyfikowania układu strony, np. wstawianie tabeli, dodawanie lub usuwanie kolumn i wierszy. Wygląd nagłówka i menu bocznego można zmieniać korzystając z polecenia „Edytuj pasek boczny” (lub „Edit sidebar” – w przypadku korzystania z szablonów w języku angielskim), dostępnego w lewym dolnym rogu strony. Na stronie edycyjnej znajdują się polecenia umożliwiające dodawanie, usuwanie bądź modyfikację elementów paska bocznego, edycję struktury strony (np. zmianę kolejności wyświetlania linków w menu), zmianę rozmiaru strony oraz zamieszczenie własnego logo lub banera (polecenie „zmień logo”). Strona edycyjna zawiera także polecenia umożliwiające dostosowanie kolorów i czcionek tekstu, zmianę tła (tłem może być np. fotografia) i kolorów linków, a także zmianę układu witryny.

 

 

 

 

 

Witryny Google to narzędzie, z którego mogą skorzystać zarówno osoby początkujące, nie posiadające wiedzy w zakresie projektowania stron internetowych, jak i bardziej zaawansowani użytkownicy. Poniższe przykłady stron pokazują, jakie efekty można uzyskać tworząc stronę WWW za pomocą tej usługi.

 

Witryna Zespołu Szkół nr 2 im. Marii Konopnickiej w Nienadówce to przykład prostej, funkcjonalnej strony WWW, zawierającej niezbędne informacje i wzbogaconej materiałem ilustracyjnym. Twórcy strony zamieścili w jej górnej części obraz – baner z nazwą szkoły i elementami graficznymi (fotografią budynku i patronki), a na stronie głównej pokaz slajdów ze zdjęciami utworzony za pomocą programu Picasa Web Albums. Aby zamieścić pokaz slajdów ze zdjęciami, które wcześniej zostały opublikowane w galerii Picasa Web Albums, wystarczy wybrać polecenie „Wstaw – Pokaz slajdów Picasa Web”, a następnie skopiować i wkleić adres URL albumu z galerii. W ustawieniach właściwości obiektu, nadajemy pokazowi tytuł, wybieramy rozmiar, obramowanie, a także (z listwy z opcjami) położenie obiektu i otaczanie tekstem (lub jego brak). Strona szkolnej biblioteki także została wykonana za pomocą usługi Witryny Google.

 

Przykładem strony WWW biblioteki publicznej, utworzonej przy pomocy tego narzędzia  – prostej, a zarazem bogatej w różnorodne treści – jest witryna Biblioteki Publicznej Gminy Nielisz. Strona zawiera dużo materiału informacyjnego o bibliotece (historię, regulamin, opis nowości wydawniczych), zdjęcia biblioteki, pliki do pobrania (wykazy nowych nabytków, spis lektur, dokumenty organizacyjne) oraz listy życzeń książek zamówionych przez czytelników wraz z opisem stanu ich realizacji. Biblioteka prowadzi także bloga oraz forum dyskusyjne, na którym czytelnicy mogą składać swoje zamówienia, polecać innym przeczytane książki i wyrażać opinie o bibliotece. 

 

Wiele amerykańskich bibliotek publicznych posiada swoją stronę WWW utworzoną za pomocą „Witryn”. Godnym polecenia przykładem jest strona Pittsburg Public Library – także prosta i funkcjonalna, wykonana starannie i estetycznie, zawierająca wszystkie niezbędne informacje. Na stronie głównej znajdują się aktualne zdjęcia biblioteki, dane adresowe, link do kalendarza wydarzeń (opublikowanego w formacie PDF przy pomocy usługi Dokumenty Google), link do bloga biblioteki, strony biblioteki na Facebooku  i Twitterze, katalogów, baz danych, filmów w YouTube, a także informacje o samej bibliotece i oferowanych przez nią usługach. Ponadto na stronie dostępny jest poradnik dla osób uczących się podstaw obsługi komputera, wykaz linków do stron instytucji i organizacji w mieście i okolicy, a także do serwisu zawierającego formularze podatkowe do pobrania.

 

Ciekawie zaprojektowaną, a zarazem bogatą informacyjnie biblioteczną stroną WWW jest witryna biblioteki szkolnej Oregon Middle School Library. Na stronie zgromadzono m.in. poradniki wideo dla użytkowników biblioteki i wykazy źródeł informacji  pomocnych przy przygotowywaniu zadań szkolnych.

 

Wśród materiałów opublikowanych na witrynie Castroville Public Library znajdziemy poradniki wideo na temat posługiwania się elektronicznym katalogiem biblioteki, opublikowane wcześniej w serwisie YouTube, a następnie osadzone na stronie, kalendarz wydarzeń i linki do stron biblioteki w serwisach społeczności internetowych: Facebook, LinkedIn, Twitter i My Space.

 

Kolejną rozbudowaną i bogatą informacyjnie biblioteczną witryną jest strona Clifton Public Library, zawierająca m.in. szczegółowy opis oferowanych przez bibliotekę usług i zasad korzystania, biblioteczny newsletter do pobrania w postaci plików PDF oraz linki do ważnych bibliograficznych źródeł informacji.

 

Warto też zajrzeć na strony innych amerykańskich bibliotek: Richwood / North Union Public Library, Matheson Memorial Library i Lincoln Library.

 

Powyższe przykłady zastosowań usługi Witryny Google mogą pomóc w przygotowywaniu przez bibliotekę własnej internetowej wizytówki oraz gromadzeniu pomysłów na zaprezentowanie swojej działalności w sposób jak najbardziej atrakcyjny dla użytkowników.