PROGRAM ROZWOJU BIBLIOTEK  

 

województwo

Biblioteki w  
I rundzie 

Biblioteki  w II rundzie 

dolnośląskie 144 149
kujawsko-pomorskie 167 86
lubelskie 135 204
lubuskie 154 40
łódzkie 26 70
małopolskie 212 172
mazowieckie 106 108
opolskie 88 17
podkarpackie 130 129
podlaskie 61 51
pomorskie 71 59
śląskie 129 104
świętokrzyskie 60 36
warmińsko-mazurskie 190 29
wielkopolskie 147 120
zachodniopomorskie 52 87
RAZEM 1872  1461
 

Program Rozwoju Bibliotek to ogólnopolskie przedsięwzięcie, którego celem jest wzmocnienie potencjału bibliotek publicznych znajdujących się na wsiach i w małych miastach. Dzięki programowi nowoczesne i aktywne biblioteki ułatwią mieszkańcom pełne uczestnictwo w życiu społecznym i gospodarczym.

Program Rozwoju Bibliotek prowadzi Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego. Jego budżet to 28 milionów dolarów. Fundusze pochodzą z grantu przekazanego Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności przez Fundację Billa i Melindy Gates i są przeznaczane na wyposażenie bibliotek w sprzęt informatyczny, cykl praktycznych szkoleń, wzmacnianie środowiska bibliotecznego, promocję bibliotek.

Program jest zaplanowany na pięć lat – rozpoczął się w 2009 roku i potrwa do roku 2013. 

Swoim zasięgiem obejmie ponad połowę bibliotek znajdujących się na wsiach i w małych miastach – ponad 3300 bibliotek.
 
W pierwszej rundzie programu wzięły udział 1872 biblioteki (mapa uczestników pierwszej rundy tutaj).
 
31 marca 2011 roku zakończył się nabór do drugiej rundy programu. Zakwalifikowały się 1502 biblioteki. Lista finalistów dostępna jest w dziale Druga runda programu. W drugiej rundzie bierze udział 1461 bibliotek. (Liczba bibliotek w drugiej rundzie nie obejmuje 25 placówek, które brały udział w pierwszej rundzie jako Biblioteki Partnerskie i awansowały do drugiej jako Biblioteki Wiodące. Są to: 4 biblioteki z województwa lubelskiego, 2 biblioteki z województwa łódzkiego, 6 bibliotek z województwa podkarpackiego, 2 biblioteki z województwa podlaskiego, 7 bibliotek z województwa śląskiego, 2 biblioteki z województwa warmińsko-mazurskiego, 2 biblioteki z województwa wielkopolskiego).

 

 
 
 
DOSTAWY SPRZĘTU DO BIBLIOTEK
 
Biblioteki uczestniczące w I rundzie programu otrzymały sprzęt informatyczny. Łącznie na terenie całej Polski do bibliotek dostarczono:
  • ponad 1400 komputerów wraz z monitorami i oprogramowaniem Windows 7 i Office 2007 (przekazanym bezpłatnie przez firmę Microsoft) oraz oprogramowaniem antywirusowym i ogólnodostępnym oprogramowaniem użytkowym,
  • prawie 1300 urządzeń wielofunkcyjnych (drukowanie, skanowanie, kopiowanie i faksowanie w jednym urządzeniu),
  • ponad 240 drukarek A3,
  • ponad 150 laptopów,
  • ponad 150 projektorów multimedialnych wraz z ekranami 
Dodatkowo każda biblioteka uczestnicząca w programie (1865 placówek) otrzymała aparat cyfrowy wraz z przewodnikiem „Projekt: fotografia”, który pokazuje, na jak wiele różnych sposobów można wykorzystać aparat w pracy biblioteki.
 
W sprzęt zostało również wyposażonych 18  bibliotek wojewódzkich, a także Biblioteka Narodowa. Jest on objęty pięcioletnią gwarancją. 
 

CYKL PRAKTYCZNYCH SZKOLEŃ

Składa się z trzech rodzajów szkoleń: warsztatu planowania rozwoju biblioteki, szkoleń informatycznych i szkoleń specjalistycznych.

Pracownicy bibliotek ukończyli warsztat planowania rozwoju biblioteki. W całej Polsce wzięło w nim udział prawie 1800 osób. Podczas pięciu dwudniowych spotkań uczestnicy dowiedzieli się, w jaki sposób zaplanować działania biblioteki tak, aby były ciekawe dla mieszkańców i zgodne z ich potrzebami, jak promować działalność swoich placówek, a także w jaki sposób pozyskiwać partnerów do współpracy. Bibliotekarze zakończyli też pracę nad trzyletnimi planami rozwoju bibliotek, które są rezultatami szkoleń.
 
Na wymienione w nich zadania biblioteki mogły pozyskać dofinansowanie do 5 tysięcy złotych, dzięki udziałowi w konkursie grantowym „Aktywna biblioteka”.
 
Ponadto biblioteki, które opracowały swój plan rozwoju, mogły ubiegać się o skorzystanie ze specjalnych ofert, które przygotowały cztery organizacje pozarządowe: Centrum Edukacji Obywatelskiej, Fundacja Ośrodka KARTA, Fundacja Rozwoju Dzieci im. J. A. Komeńskiego oraz Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”. Propozycje organizacji pozarządowych koncentrują się przede wszystkim na pracy z młodymi ludźmi, przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Wśród nich znajdują się jednak również pomysły bazujące na lokalnym dziedzictwie kulturowym, skierowane do różnych grup użytkowników, w tym także do osób starszych.
 
Uczestnicy pierwszej rundy PRB zakończyli już udział w szkoleniach informatycznych i specjalistycznych. 
 
Podczas szkoleń informatycznych pracownicy bibliotek dowiadują się, jak w pełni wykorzystywać dostarczony do bibliotek sprzęt. Organizatorami szkoleń informatycznych są biblioteki wojewódzkie. W pierwszj rundzie PRB w szkoleniach informatycznych  uczestniczyło prawie 1300 osób. 
 
Bibliotekarki i bibliotekarze - uczestnicy I rundy PRB - mieli możliwość uczestnictwa w dwóch wybranych modułach szkoleń specjalistycznych:
  • Biblioteka - miejsce dla młodych
  • Multimedia i nowoczesna komunikacja
  • Informacje lokalne – jak je zbierać i upowszechniać
  • Wiedza na wyciągnięcie ręki – łatwy dostęp do zbiorów bibliotecznych
  • Miejsce dla obywateli: e-administracja
  • Miejsce bez barier – usługi dla seniorów i osób niepełnosprawnych
  • Przestrzeń dla mieszkańców z inicjatywą
  • Biblioteka - miejsce promocji kultury
Biblioteki mają ponadto możliwość uzyskania tzw. mikrograntów. Środki te będą przeznaczane na spotkania kilku współpracujących ze sobą bibliotek, co ułatwi integrację środowiska bibliotekarzy i wymianę doświadczeń. 
 

WZMACNIANIE SYSTEMU BIBLIOTECZNEGO 

Działania na rzecz wzmocnienia i integracji systemu bibliotecznego pozwolą na zapewnienie trwałości efektów programu po jego zakończeniu. W tym celu Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego współpracuje z licznymi organizacjami i instytucjami, między innymi z:
  • Wojewódzkimi Bibliotekami Publicznymi – ich pracownicy uczestniczą w szkoleniach, dzięki którym będę lepiej przygotowani do wspierania małych lokalnych bibliotek,
  • Biblioteką Narodową – dzięki dotacji przekazanej przez FRSI Biblioteka Narodowa uruchomiła nowy projekt szkoleniowy „Kursy Rozwoju Zawodowego Bibliotekarzy”,
  • Stowarzyszeniem Bibliotekarzy Polskich - w serii warsztatów SBP wypracowało wieloletnią strategię, otrzymało również dotację na stworzenie nowego portalu stowarzyszenia www.sbp.pl,
  • Polskim Towarzystwem Bibliologicznym – PTB dzięki grantowi przekazanemu przez Fundację rozpoczęło współpracę z dziewięcioma uniwersytetami nad nowymi programami kształcenia bibliotekarzy, przygotowującymi ich do prowadzenia małej lokalnej biblioteki.

PROMOCJA BIBLIOTEK

Działania informacyjne i promocyjne służą ukazywaniu biblioteki jako atrakcyjnego miejsca spotkań oraz wzmocnieniu pozytywnego wizerunku bibliotekarza. W tym celu przeprowadzono ogólnopolską kampanię społeczną na rzecz bibliotek. Jej elementami były:
  • spoty w telewizji – emitowane przez sześć tygodni w siedmiu stacjach telewizyjnych; przedstawiające małą bibliotekę, w której twórczo spędzają czas dzieci i dorośli, a bibliotekarka służy im pomocą, wiedzą i inspiracją,
  • reklamy na autobusach PKS – prawie 50 autobusów kursujących do nawet najmniejszych miejscowości zostało na trzy miesiące oklejonych reklamą przedstawiającą bibliotekę i hasło kampanii „Spotkajmy się w bibliotece”,
  • wystawa „Biblioteka. Miejsce czytania, miejsce działania” zorganizowana w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie – od maja wystawa podróżuje po Polsce i odwiedza kolejne biblioteki wojewódzkie,
  • konkurs internetowy „Spotkajmy się w bibliotece” – wzięło w nim udział ponad tysiąc osób, a zadanie polegało na opisaniu wymarzonego spotkania w bibliotece.

We wszystkich województwach powstały Regionalne Partnerstwa na rzecz Rozwoju Bibliotek - utworzone przez marszałków, wojewodów i Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego. Władze województw zapowiedziały w nich wsparcie bibliotek, między innymi poprzez prowadzenie działań informacyjnych i promocyjnych. 

Biblioteki zyskały również nowe miejsce wymiany doświadczeń i prezentacji swoich działań – to portal www.biblioteki.org, na którym można dowiedzieć się więcej o Programie Rozwoju Bibliotek, a także poczytać o ciekawych inicjatywach bibliotek i zapoznać się z najważniejszymi informacjami dotyczącymi świata bibliotecznego.