Docenić bibliotekę. Jak skutecznie prowadzić rzecznictwo

Rozumienie rzecznictwa, które przyjęliśmy na potrzeby projektu „Do*cenić bibliotekę. Jak skutecznie prowadzić rzecznictwo”, zrealizowanego w ramach Programu Rozwoju Bibliotek, jest nieco szersze i oznacza bycie adwokatem również we własnej sprawie, prowadzenie działań rzeczniczych w imieniu biblioteki. 

Na tej stronie znajdziesz:

  • informacje o tym, czym jest rzecznictwo i jak je prowadzić,
  • podręcznik "Docenić bibliotekę. Jak skutecznie prowadzić rzecznictwo",
  • praktyczne wskazówki dotyczące tego, jak prezentować działalność biblioteki i jej efekty,
  • przydatne materiały i narzędzia do wykorzystania.

Co to jest rzecznictwo?

Rzecznictwo to działania bibliotek i bibliotekarzy, których celem jest wpływanie na tworzenie korzystnych rozwiązań programowych (strategie i polityki) i finansowych umożliwiających bibliotekom odpowiadanie na potrzeby społeczności lokalnych. Rzecznictwo kierujemy przede wszystkim do władz samorządowych i centralnych, a realizujemy za pomocą działań rzeczniczych.
 
Z tak rozumianego rzecznictwa wynikają dwie konsekwencje:

  • Po pierwsze, głównym adresatem działań będzie przede wszystkim samorząd lokalny – skoro szukamy korzystnych rozwiązań programowych i finansowych.  
  • Po drugie, mimo że jesteśmy rzecznikiem własnej sprawy, nasza działalność nie jest celem samym w sobie, gdyż nowoczesna biblioteka stara się odpowiedzieć na różnorodne potrzeby społeczności lokalnej.    

Co to jest rzecznictwo? Jakie sukcesy odnoszą biblioteki dzięki rzecznictwu? Jakie są wyzwania z tym związane?

Obejrzyj wywiad z Audrą Caplan, amerykańską bibliotekarką, która przez wiele lat była odpowiedzialna za prowadzenie rzecznictwa w swojej bibliotece, ale także w Stowarzyszeniu Bibliotek Publicznych USA.  


Podręcznik "Docenić bibliotekę. Jak skutecznie prowadzić rzecznictwo"

Celem podręcznika jest dostarczenie czytelnikom i czytelniczkom wiedzy na temat sposobu tworzenia Planu Rzecznictwa w bibliotekach, jego obszarów i konstrukcji, a także adresatów, narzędzi i działań, jakie można wykorzystać. Chcemy, aby podręcznik stanowił przede wszystkim źródło wiedzy i inspiracji dla osób pracujących w bibliotekach, zwłaszcza dla dyrektorów i dyrektorek placówek, a także osób odpowiedzialnych za promocję i wizerunek biblioteki.
 
Podręcznik napisany jest z myślą o małych bibliotekach, które chcą świadomie kształtować swoje relacje z otoczeniem, a przede wszystkim z samorządem – głównym adresatem działań rzeczniczych. Nie wszystkie rozwiązania, które proponujemy, będą możliwe do realizacji przez najmniejsze biblioteki, zwłaszcza jednoosobowe. Warto myśleć o rzecznictwie w kategorii pracy zespołowej, jako zestawie działań i zadań, który powinien znaleźć się w zakresie obowiązków każdej osoby pracującej w bibliotece. Wiemy jednak, że nierzadko są to jedno czy dwuosobowe instytucje i trudno wówczas mówić o pracy zespołowej. Na pewno jednak sama idea budowania relacji i uzyskiwania poparcia, czy działania i narzędzia, które proponujemy, są do zastosowania przez każdą bibliotekę, niezależnie od wielkości. Zmienna będzie skala prowadzenia rzecznictwa, ale nie same założenia, sposób tworzenia Planu Rzecznictwa czy narzędzia i działania rzecznicze. 

Budujesz wizerunek? Użyj tych materiałów!

Ważne liczby, kluczowe statystyki, ciekawe historie – o tym wszystkim warto (i należy!) pamiętać prowadząc działania rzecznicze. Oczywiście ich pierwszym i najważniejszym źródłem są dane Twojej biblioteki. Zachęcamy jednak do wykorzystania także atrakcyjnych zasobów, narzędzi i materiałów dostępnych na portalu www.biblioteki.org.
 
Chcesz powiedzieć, co Twoja biblioteka daje ludziom? Świetnie! Warto jednak przedstawić także szerszy kontekst i pokazać działania bibliotek oraz ich znaczenie w skali całego kraju. Pomoże w tym mashup raportu "Po co Polakom biblioteki?". Znajdują się tu najważniejsze dane, pokazujące w prosty i atrakcyjny sposób, dlaczego ludzie przychodzą do bibliotek, i co dzięki bibliotekom zyskują.  Mashup znakomicie nadaje się do przesłania (w formie linka) samorządowcom, warto także pomyśleć o zaprezentowaniu go na posiedzeniu Rady Gminy (np. jako dodatek do prezentacji o działalności Twojej biblioteki).  

Chcesz pochwalić się osiągnieciami Twojej biblioteki w prosty i atrakcyjny sposób? Skorzystaj z generatora ulotek.

Wystarczy:

  • wpisać w nim kilka danych dotyczących gminy, biblioteki i jej użytkowników, 
  • wybrać z dostępnej listy trzy wydarzenia organizowane przez bibliotekę w danym roku, 
  • wskazać i krótko opisać trzy korzyści, jakie działania biblioteki przynoszą jej użytkownikom, 
  • wybrać jedną z trzech wersji kolorystycznych ulotki, 
  • nacisnąć przycisk „Generuj ulotkę”, a następnie zapisać plik na swoim komputerze i wydrukować. 

Z ulotki wójt, burmistrz i radni dowiedzą się między innymi: 

  • ile każdy czytelnik Twojej biblioteki oszczędza rocznie dzięki temu, że nie musi sam kupować wypożyczonych książek, 
  • ile oszczędności rocznie przynosi mieszkańcom Twojej gminy jedno stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 
  • jakie korzyści odnoszą mieszkańcy Twojej gminy dzięki usługom biblioteki. 

Chcesz pokazać, że biblioteki są naprawdę fantastyczne?

Chcesz, żeby dowiedziało się o tym jak najwięcej ludzi? Skorzystaj z animowanych filmików z cyklu "10 rzeczy, które możesz zrobić w bibliotece". Powieś je na stronie swojej biblioteki, zamieść na lokalnym portalu i na stronie Gminy, pamiętaj też o opublikowaniu ich na Naszej Klasie i na Facebooku – niech użytkownicy lajkują!