Model biblioteki WIK (wielokulturowej, kreatywnej, wprowadzającej innowacje społeczne)

W wielomiesięcznej, międzynarodowej podróży, jaką jest projekt DIDEL, poznaliśmy miejsca, instytucje i ludzi, którzy tak jak my poszukują odpowiedzi na pytania o drogi rozwoju współczesnych bibliotek. Szukaliśmy kluczy do zrozumienia tego, co może oznaczać wielokulturowość, innowacja społeczna i kreatywność (obszary, którymi zajmujemy sie w projekcie DIDEL) w powiązaniu z rolą, jaką powinny odgrywać biblioteki w lokalnych społecznościach. Zawarte w projekcie założenia, odbyte podróże, rozmowy, badania ukierunkowały nasz tok myślenia o rozwoju bibliotek w stronę ich włączającej i wspólnototwórczej roli. 

Proponowany model WIK opiera się trzech projektowych obszarach tematycznych projektu DIDEL: WIK, czyli (W - wielokulturowość, I - innowacje społeczne, K - kreatywność). W naszym projekcie posługiwaliśmy się angielskim terminem MIC (M - multiculturalism, I - social innovations, C - creativity), który też pojawia się w publikacji. Fundamentem rozwoju biblioteki w modelu WIK są wartości, spośród których wskazujemy dziewięć kluczowych: godność, sprawczość, wrażliwość, otwartość, różnorodność, odpowiedzialność, dialog, współpraca, wspólnota. Czerpiąc z prac badacza komunikacji międzykulturowej Miltona Bennetta, wyróżniliśmy cztery fazy funkcjonowania grup w społeczności lokalnej: fazę negacji, fazę obrony, fazę akceptacji i fazę integracji. Celem działań biblioteki w Modelu MIC jest osiągnięcie i utrzymanie fazy integracji określonej grupy/grup w społeczności lokalnej. Opisane w Modelu „małe kroki” i „modelowe praktyki”, odnoszące się do poszczególnych obszarów i wartości mogą stanowić inspirację do konkretnych działań lub całych strategii rozwojowych realizowanych przez biblioteki i ich otoczenie.  

Biblioteka rozwijająca się w oparciu o Model MIC ma w założeniu rozwijać się w każdym z tych obszarów, niemniej rozwój ten może następować z różną intensywnością w każdym z nich. Z modelu mogą korzystać biblioteki zainteresowane wybranym przez siebie obszarem, może on też być źródłem inspiracji dla osób pracujących lub chcących pracować z konkretnymi grupami społecznymi (np. młodzieżą, osobami starszymi, migrantami, więźniami, osobami bezdomnymi).

Gorąco zachęcamy do lektury i korzystania!